RECENZJA SPEKTAKLU „PODAJ DALEJ TANIEC” / ADELA UCHMAŃSKA

01/07/19 / Krytyka, RECENZJE CST

Adela Uchmańska

Jak być we współczesnym świecie?

Efekt pracy młodzieżowych grup Sztuki Nowej/Teatru Maska oraz HOTELOKO movement makers był potężną dawką różnorodności talentów i poruszonych tematów. Młodzi autorzy, łącząc ikoniczny dla dzisiejszej młodzieży Instagram z kulturą wysoką, czyli nieśmiertelnym Hamletem, stworzyli esencję współczesności, z jednej strony pełnej zabawy i ulotności, a z drugiej – bezrefleksyjnej, pozbawionej empatii. Spektakl Podaj dalej/taniec był jednak przede wszystkim sztuką o dojrzałości młodych twórców i indywidualności doświadczenia.

Odcienie współczesności

Wirtualną przestrzeń Instagramu symbolizuje w spektaklu jasne, białe światło, żywa muzyka oraz dynamika jego ruchowo-wizualnej kompozycji. To świat, w którym mamy jedynie 15 sekund, aby się sprzedać. Szybkie sceny pełne ruchu dawały poczucie pełności, a w pewnym momencie nawet przeładowania. Zaplanowany chaos obfitował w szereg stylów: salsę, akrobatykę, taniec współczesny, czy ruch codzienny. Całości towarzyszyły modne przeboje. Prezentowane przez aktorów „Boomerangi” (popularne na Instagramie zapętlające się filmy/ gify) przykuwały uwagę, a widzowie zamiast przesuwać palcem po telefonie, przesuwali wzrok po scenie w celu znalezienia ulubionej treści. Media społecznościowe to jednak nie tylko selfie i hashtagi, które wyświetlały się za plecami twórców. To także dostęp do informacji o najważniejszych światowych wydarzeniach oraz tematach, jak ochrona środowiska, czy walka o prawa kobiet.

Między jasno oświetlonymi, dynamicznymi fragmentami, scenę spowijał granatowy półmrok, a wraz z nim pojawiała się historia, dla której czas nie ma znaczenia. Już pierwszym minutom spektaklu towarzyszyła śpiewana na żywo piosenka, w której słowach czujny słuchacz rozpoznał historię Ofelii. Kolejne sceny, inspirowane szekspirowskim dramatem, udowodniały tylko, jak za pomocą indywidualnego doświadczenia możemy odczytywać jego treść. Swoją ponadczasowość Hamlet zawdzięcza w końcu problemom, które jak gruba nić niezmiennie łączą kolejne pokolenia. „Czym jest miłość?”, „Jaka jest Twoja ambicja?” – performerzy zadawali nam pytania, jednocześnie dzieląc się swoimi opowieściami na temat obu doznań. Uczucie do drugiej osoby, czy dążenie do celu mają na ogół pozytywny wydźwięk, jednak często zamiast dodawać skrzydeł, mogą je również podciąć, powodując psychiczne załamanie. Przykładem była jedna ze scen, w której artysta przygnieciony przez ciężar ambicji, poddał się swojemu wewnętrznemu krytykowi i stracił wiarę w to, że jest godny zagrać postać Hamleta.

Być albo nie być

Ostatnim pytaniem było słynne Być albo nie być?”, które możemy traktować nie tylko w kategoriach egzystencjalnych, ale także odnieść je do jakości życia, której poszukujemy. Czy naprawdę jesteśmy obecni w swoim życiu? Ta refleksja szczególnie mocno wybijała się podczas oglądania dwóch scen. W jednej z nich artyści prezentowali zapętlające się ruchy, którym towarzyszyły konkretne pojęcia-hasła: kasa, masa, rewolucja, skażenie, zmęczenie, pieniądze, -identyfikator, chemikalia, rodzina, zamknij – to kilka zanotowanych wyrazów. Krótkie, niepołączone w zdania słowa, tworzyły jednak paradoksalną całość i były bardzo wymowne. W drugiej scenie z głośników co chwila słychać było męski głos, który prowadził grupę tancerzy. Widziane wcześniej hashtagi posłużyły tym razem jako instrukcja. Run – biegnij. Fight – walcz. Love – kochaj. Sex – uprawiaj seks. Rejection – odrzuć. Przemieszczając się po sali, artyści posłusznie słuchali poleceń i niejako automatycznie je wykonywali.

Ten automatyzm codzienności zabolał najbardziej. Ilu z nas wskoczyło w rutynę, skrolując bezsensownie media społecznościowe i bezrefleksyjnie wykonując te same czynności? Takie życie przypomina wegetację, stopniowo oddalając nie tylko od nas samych, ale także od prawdziwego bycia, osadzenia w realnym życiu; od przeżywania i doświadczania codzienności oraz od problemów otaczającego świata, na które często jesteśmy już zobojętnieni.

Dojrzałość w młodej skórze

Agata Życzkowska, Dawid Żakowski i Ewelina Sobieraj w pracy nad spektaklem zapewnili młodym aktorom bardzo dużą przestrzeń do improwizacji i indywidualnego filtrowania poruszanych tematów. Jeszcze przed rozpoczęciem właściwego performansu, grupa poprowadziła rozgrzewkę, do której zaprosiła również publiczność. Trening polegał na krótkich ćwiczeniach uważności i świadomości ciała, a także wyrażania emocji. Liderzy co chwila się zmieniali, proponując kolejne zadania i wspólnie eksperymentując. Dzięki temu było widać, że pomimo młodego wieku artyści stają się już specjalistami w wybranych technikach tańca i pracy z ciałem (m.in. taniec współczesny i towarzyski, a także improwizacja ruchowa). W kolejnych scenach performansu dało się zauważyć to, o czym o czym później w rozmowie pospektaklowej mówił Dawid Żakowski – wyrażanie emocji poprzez cielesność, odkrywanie jakości i „gęstości” tańca, Ruch Autentyczny, dialog między partnerami oraz przeróżne sposoby wzajemnej komunikacji. Na scenie można było podziwiać nie tylko energię, którą wytworzyli między sobą młodzi aktorzy, ale przede wszystkim swobodę i „chemię”, która ich połączyła.

Dialog jest receptą

To właśnie dzięki twórczemu, międzypokoleniowemu dialogowi widzowie Centrum Sztuki Tańca w Warszawie mieli okazję zobaczyć młodych ludzi, którzy wybierają miłość i nie dają się zabić ambicji, lecz wspólnie poszukują równowagi. Potrafią mówić o emocjach, czasem je nawet wykrzyczeć, a gdy trzeba – przeprosić za to, co zrobili. Podaj dalej/taniec to owoc dialogu, otwartości i wzajemnego słuchania; rozmowa między osobami, które pewien etap zawodowego życia mają już za sobą i tymi, które dopiero je rozpoczynają. W sytuacji, w której można mówić swoim własnym językiem, nie oczekując zrozumienia, zdecydowali się wypracować wspólny, abstrakcyjny sposób komunikacji. Tego typu projekty dają piękny przykład alternatywnych dróg rozwoju dla młodych ludzi, którzy zadali sobie pytanie „Być albo nie być?”, i zdecydowali się być.

——————————–

Prowadzący: Dawid Żakowski / Agata Życzkowska / Ewelina Sobieraj
Współpraca choreograficzna: Magdalena Przybysz
Wykonanie: Filip Chojnacki, Daria Dudek, Marysia Fornalska, Zuzanna Gałka, Kseniia Gluskina, Ula Jagielska, Kacper Kalota, Oliwier Kasica, Michał Klin, Daria Mazippus, Zuzanna Mikołajczyk, Barbara Mońka, Mateusz Nguyen, Dawid Osiński, Hanna Snochowska, Karina Szutko, Jakub Tomaszewski, Paweł Zatorski
Grupa młodzieżowa Sztuki Nowej/Teatr Maska, Grupa młodzieżowa HOTELOKO movement makers
Produkcja: Stowarzyszenie Sztuka Nowa
Współpraca: Fundacja Rozwoju Teatru ‘NOWA FALA’, Sochaczewskie Centrum Kultury, Lub/Lab

Organizatorzy projektu CST: Fundacja Artystyczna PERFORM, Fundacja Rozwoju Teatru ‘NOWA FALA’ / HOTELOKO movement makers

Projekt współfinansuje m.st. Warszawa

Partner projektu CST: Mazowiecki Instytut Kultury

 

Zdjęcia: Karolina Jóźwiak

 

Adela Uchmańska interesuje się terapeutycznymi i improwizacyjnymi aspektami tańca. Pasjonuje się również pozatanecznymi formami ruchu i aktywności fizycznej, jak joga oraz jazda na rowerze. Na co dzień trzyma Kręgi Kobiet na warszawskim Ursynowie, a gdy tylko ma możliwość – podróżuje.

 

————————–

Kuratorką programu krytyki tańca CST w roku 2019 i redaktorką tekstów jest Julia Hoczyk – teatrolożka, krytyczka i teoretyczka tańca, redaktorka. Od  2011 roku jest redaktorką portalu taniecPOLSKA.pl, prowadzonego przez Instytut Muzyki i Tańca, poświęconego informacji, promocji, dokumentacji tańca artystycznego w Polsce, a także wspierającego dyskurs krytyczny na temat tej dziedziny sztuki.

—–

Organizatorzy projektu CST: Fundacja Artystyczna PERFORM, Fundacja Rozwoju Teatru ‘NOWA FALA’ / HOTELOKO movement makers

Partner projektu: Mazowiecki Instytut Kultury

Współpraca: Centrum w Ruchu, Fundacja Burdąg, Fundacja B’cause, Fundacja Ciało/Umysł, Fundacja Grab Art Foundation / h.art company, Fundacja Movementum/Warsaw Dance Department, Fundacja „Myśl w Ciele” / Warszawska Pracownia Kinetograficzna, Fundacja Rezonanse Kultury, Fundacja Rozwoju Tańca „Eferte” / Mufmi Teatr Tańca, Fundacja Scena Współczesna / Teatr Tańca Zawirowania, Fundacja Sztuka i Współczesność, Fundacja Sztuki Tańca, Fundacja Tradycji i Transformacji Sztuki / Teatr Tańca NTF, Fundacja UM FOUNDATION, Fundacja Wspierania Kultury Strefa ArtsInn, Stowarzyszenie „Akademia Umiejętności Społecznych”/ Teatr Limen Butoh, Stowarzyszenie i Kolektyw Artystyczny Format ZERO, Stowarzyszenie Ja Ja Ja Ne Ne Ne / TukaWach, Stowarzyszenie Strefa Otwarta / Warszawski Teatr Tańca, Stowarzyszenie Sztuka Nowa, ZASP-Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru, Filmu, Radia i Telewizji, Sekcja Tańca i Baletu, oraz niezależni artyści: Liwia Bargieł, Tomasz Bazan, Anna Godowska i Sławek Krawczyński, Wojciech Grudziński, Mikołaj Mikołajczyk, Ilona Trybuła.

Patronat medialny: portal taniecPOLSKA.pl, TVP Kultura, RDC, e-teatr, miesięcznik TEATR, Teatr dla Wszystkich, TANIEC, Warsawholic, Notes na 6 tygodni, Going.

Projekt współfinansuje m.st. Warszawa

Centrum Sztuki Tańca w Warszawie

Siedziba: Mazowiecki Instytut Kultury

ul. Elektoralna 12

00-139 Warszawa

Dokładny program i szczegółowe informacje na stronach:

www.centrumsztukitanca.eu

https://www.mik.waw.pl/

Facebook: www.facebook.com/cstwarszawa

Instagram: https://www.instagram.com/centrumsztukitancacst/

— — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — —

Prawa autorskie

Klauzula zgody na wykorzystanie wizerunku uczestnika imprezy organizowanej przez Centrum Sztuki Tańca w Warszawie

Każdy uczestnik biorący udział w imprezach organizowanych przez Centrum Sztuki Tańca w Warszawie / CST wyraża zgodę na rozpowszechnianie, w celach promocji CST, swojego wizerunku w filmach i zdjęciach zrealizowanych podczas wydarzeń, w których dobrowolnie uczestniczył zgodnie z art. 81 ustawy z dnia 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity Dz.U. z 2006r. nr 90,poz. 631,z późniejszymi zmianami). W przypadku braku takiej zgody uczestnik imprezy organizowanej przez CST informuję organizatora przed rozpoczęciem imprezy, w której dobrowolnie uczestniczy.